Mustafa SARIİPEK
İklim ve enerji alanında bu hafta dikkat çeken gelişmeler yaşandı. Çanakkale'nin Ayvacık ilçesinde planlanan Ilgardere RES projesinin kapasite artışına ilişkin "ÇED Gerekli Değildir" ve "ÇED Olumlu" kararları mahkeme tarafından iptal edildi. Kararlarda, meteorolojik verilerin hatalı kullanılması, mühendislik raporlarındaki eksiklikler ve servis yollarının dere geçişleriyle ilgili taşkın risklerinin değerlendirilmemesi öne çıktı. Karar, yenilenebilir enerji yatırımlarında bilimsel ve teknik yeterliliğin önemini bir kez daha gündeme taşıdı.
Öte yandan iklim krizinin insani boyutuna dair yeni bir araştırma, küresel sıcaklık artışının 2 dereceye ulaşması halinde aşırı sıcaklara maruz kalan insan sayısının 2050'ye kadar iki katından fazla artacağını ortaya koydu. Araştırmacılara göre bu durum, özellikle enerji tüketim alışkanlıklarını değiştirecek, soğutma ihtiyacı küresel enerji talebinin ana belirleyicilerinden biri haline gelecek.
EKONOMİK BEDEL ARTAMA DEVAM EDECEK
Aşırı hava olaylarının ekonomik bedeli de artmaya devam ediyor. Aon'un 2025 Küresel Doğal Afetler Raporu'na göre, yıl boyunca yaşanan afetlerin küresel maliyeti 260 milyar dolara ulaştı. Sigortalı kayıpların 127 milyar dolar olması, iklim risklerinin artık sigorta sektörünün merkezinde yer aldığını gösterdi.
Tüm bu tabloya rağmen enerji dönüşümünde yatırımlar rekor seviyeye çıktı. BloombergNEF verilerine göre 2025'te elektrikli ulaşım, yenilenebilir enerji ve şebeke altyapısını kapsayan yatırımlar toplam 2,3 trilyon dolara ulaştı. Ancak yatırım hacmi artarken büyüme hızının yavaşlaması, dönüşümün önündeki yapısal engellere işaret ediyor.
TÜRKİYE'DE DİKKAT ÇEKİCİ YÜKSELİŞ
Türkiye cephesinde ise dikkat çekici bir yükseliş var. Ember'in analizine göre Türkiye, 2025'te elektrikli otomobil satışlarında Avrupa'nın dördüncü büyük pazarı oldu. Yeni otomobil satışlarının yaklaşık yüzde 17'sinin elektrikli araçlardan oluşması, Türkiye'nin enerji ve ulaşım dönüşümünde kritik bir eşiği geride bıraktığını gösteriyor.
KÜRESEL ENERJİ DÖNÜŞÜMÜ YATIRIMLARI 2025'TE REKOR KIRDI
Bloomberg çatısı altında faaliyet gösteren, enerji dönüşümü, temiz teknolojiler ve sürdürülebilir finans alanlarında uzmanlaşmış küresel bir araştırma ve analiz kuruluşu olan BloombergNEF'in yıllık yayımladığı Enerji Dönüşümü Yatırım Trendleri raporuna göre, elektrikli ulaşım, 893 milyar dolarlık yatırımla sermayenin en çok yöneldiği alan oldu. Ulaşımı, 690 milyar dolarla yenilenebilir enerji ve 483 milyar dolarla şebeke altyapısı izledi ve toplamda 2,3 trilyon dolarlık bir yatırıma ulaşıldı. Raporda genel olarak enerji dönüşümüne yapılan yatırımlar yeni bir zirveye ulaşmış olsa da, yıllık bazdaki büyümenin son 4 yıl için belirgin bir şekilde yavaşladığına da dikkat çekildi. Nitekim 2021'de yüzde 27 olan artış hızı, 2025'te yüzde 8'e geriledi.