Benzersizliğimizle Biriz …

Fulya OMAÇ / İZMİR

KANSERE DEĞİL, HAYATA ŞANS VERİN

Kansere olan farkındalığı yükseltmek ve kanserin tanı, erken tedavi ve engellenmesine teşvik için her yıl 4 Şubat’ta düzenlenen Dünya Kanser Günü’nde gerçekleştirilen çeşitli etkinliklerle kanser hastalığına dikkat çekildi. “2025-2027 Dünya Kanser Günü” teması “Benzersizliğimizle Biriz” olarak belirlenirken, bu tema ile her bireyin kanserle olan mücadelesinin farklı ve benzersiz olduğu, ancak bu benzersizliklerin aslında birleştirici bir güce sahip olduğu anlatılmak isteniyor. Her bireyin hikayesinin kendine özgü olduğu vurgulanırken, aynı zamanda bu hikayelerin insanları bir araya getirerek, empati ve destek yarattığının anlatılması hedefleniyor.

 ERKEN TEŞHİS HAYAT KURTARIYOR

Çağımızın en önemli hastalıklarından biri olan kanser, tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de ölüm nedenleri arasında ikinci sırada yer alıyor. Dünyada ve ülkemizde yaklaşık her 6 ölümden biri, kanser nedeniyle gerçekleşiyor. Çeşitli genetik ve çevresel faktörlerin etkisiyle bir doku ya da organdaki hücrelerin anormal ve kontrolsüz olarak bölünüp çoğalmasıyla ortaya çıkan kötü huylu kitle olan kanserin erken teşhis edilmesi ise hayat kurtarıyor. Erken teşhis, tümörün vücutta diğer organlara sıçramadan (metastaz yapmadan) önce tedavi edilmesi şansını önemli ölçüde artırıyor. Ayrıca hastalığın, tedavi edilebilir veya yönetilebilir olma ihtimaline de olanak sunuyor. Ailemizde hiç kanser vakası yok, başımıza gelmez demeyelim. Kanser yüzde 90 çevresel, yüzde 10 oranında ise genetik faktörlere bağlı oluşuyor. 

ORTAYA ÇIKIŞI ÖNLENDİĞİNDE YAŞAM KALİTESİ ARTIYOR, ÖLÜM ENGELLENİYOR

Tütün ve alkol kullanımı, stres, sağlıksız beslenme, bağışıklık sistemi yetersizliği, cinsel yolla bulaşan Human Papilloma Virus (HPV) enfeksiyonu, hareketsiz yaşam tarzı, fazla kilolu veya obez olmak, Hepatit veya diğer kanserojen enfeksiyonlara maruziyet, İyonlaştırıcı ve ultraviyole radyasyona maruz kalma, hava kirliliği, bazı virüs ve bakteriler gibi çevresel nedenler kansere yakalanma riskini artırıyor. Kansere yol açabileceği kanıtlanmış risk faktörlerinin farkına vararak, bunlardan korunulduğunda, ortaya çıkışı önlendiğinde, taramalarla erken teşhis edildiğinde yapılan tedavi yaşam kalitesine çok şey kattığı gibi ölümü de engelliyor. Ülkemizde her bir yıl içinde yaklaşık 175 bin kişiye kanser teşhisi konulurken, Meme, Akciğer, Prostat, Tiroid, Rahim, Kalın bağırsak ve Mide Kanserleri ilk sıralarda yer alıyor.

KANSER TARAMALARI ÜCRETSİZ YAPILIYOR
Hiçbir rahatsızlığımız olmasa bile kanserin sinsice ilerleyen bir hastalık olduğunu unutmayıp, 

*  40-69 yaş arası kadınlar 2 yılda bir meme kanseri taraması
* 30-65 yaş arası kadınlar 5 yıl da bir rahim ağzı kanseri taraması
*  50-70 yaş arası kadın ve erkekler 2 yılda bir kalınbağırsak kanseri taraması yaptırmalı.

Bu taramalar Sağlık Bakanlığı’na bağlı; Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezleri (KETEM), Toplum Sağlığı Merkezleri (TSM), Sağlıklı Hayat Merkezleri (SHM), Aile Sağlığı Merkezleri (ASM) ve Mobil kanser tarama araçlarında ücretsiz olarak yapılıyor.

KANSER İLE MÜCADELE OLDUKÇA ZORLU BİR SÜREÇTİR, YIPRATIR

Yorgun hissetme, nefes darlığı, saçlarda dökülme, tükenmiş ve enerjisiz görünüm, baş dönmesi, çarpıntı, ciltte solukluk, bulantı - kusma hissi, iştahsızlık, zihinsel karışıklık, uyku düzeni bozukluğu,  depresif - huzursuz - öfkeli ruh hali, kabızlık, ishal, ödem, kalpte ritim bozukluğu, el - kol - yüz ve karında şişme, basıldığında içe çöken deri, hareketlerde yavaşlama, ciltte renk değişikliği, öksürük ve kanama gibi sorunlar yaşamak istemiyorsak, Cerrahi operasyon, Kemoterapi, Radyoterapi, İmmünoterapi, Hormon tedavisi, Hedefe yönelik biyolojik ajanlarla tedavi, Kök hücre ve kemik iliği nakli olmak zorunda kalmak istemiyorsak yaş aralığımızda olan kanser tarama tetkiklerini yaptıralım, risk faktörlerinden uzak duralım, ortaya çıkmasını daha en başta engelleyelim. Kanser hücreleri büyürken sınır tanımazlar, çevresindeki dokuların ve damarların içine girerler. Sıklıkla metastaz yaparlar. Tedavi edilmeyen ya da tedavisi gecikmiş kanserler ölümcüldür. Erken evrede ve metastaz yapmadan saptanan pek çok kanser türünde ise sağkalım süresi uzundur. Kanser ile mücadele oldukça zorlu bir süreçtir, yıpratır. Onkoloji birimine gitme düşüncesi bile soğuktur. Kanserle mücadele eden herkese şifalar ve sağlıklı günler diliyorum.

Foto 1: 4 Şubat Dünya Kanser Günü afişi

Foto 2-4: Kanser hastalığına dair görseller