Bunları biliyor musunuz?

 Mustafa SARIİPEK

Biz insanlar olarak hayata dair her zaman her şeyi bilemeyebiliriz. Meğer “Filler asla unutmazmış.” Ya da “Yaraların şekli, iyileşme hızını etkiliyormuş.” Birbirinden tuhaf fakat gerçek bilgiler ile bugüne kadar doğru bilip de aslında yanlış olan bilgiler neler? Dünyanın en ilginç bilgilerini başta Tubitak Genç Bilim sitesi olmak üzere çok sayıda kaynaklardan sizler için derledik. Bakalım bunları biliyor musunuz?

FİLLER ASLA UNUTMAZ

Hayvanlar dünyasının en zeki üyelerinden biri olan filler güçlü hafızaları ile bilinir.

Hayvanlar dünyasının en zeki üyelerinden biri olan filler güçlü hafızaları ile bilinir. Filler sürülerindeki 30 kadar aile üyesini tanıyabilir. Ayrıca kuraklık dönemlerinde alternatif besin ve su kaynaklarının yerini hatırlayabilirler.

İNSAN VÜCUDUNDAKİ EN UZUN HÜCRE

İnsan vücudundaki en uzun hücre türü olan sinir hücrelerinin yani nöronların boyu 1 metreyi geçebilir. Vücutta sinir iletilerinin transfer edilmesini sağlayan nöronlar gövde, dentrit ve akson olmak üzere üç temel bileşenden oluşur. Gövdeden çıkan ince, uzun bölüm olan aksonun boyu nöronun türüne göre milimetre ile metre ölçeği arasında değişebilir. Omurilikten ayaktaki bir kasa ulaşan bir motor nöronun uzunluğu bir metreden fazladır.

HER YIL TÜKETİLEN 5,6 MİLYON TON KAKAO KÜÇÜK TARLALARDA YETİŞTİRİLİYOR

Çikolatanın ham maddesi olan kakao ağaçları hastalıklara karşı çok hassas olduğundan üreticiler her yıl mahsullerinin ortalama yüzde 30’unu kaybeder. Bu nedenle kakao ağaçları, hastalıkların hızla yayılmasını engellemek için iki hektardan küçük ve birbirinden ayrı alanlarda yetiştirilir.

 ÇÖL TOZLARI ON BİNLERCE KİLOMETRE UZAĞA TAŞINABİLİR

Çöl kumları, Kuzey Afrika'daki Sahra Çölü'nden Orta Asya'daki Gobi Çölü'ne kadar on binlerce kilometre uzağa taşınabilir. Bu şekilde her yıl yaklaşık iki milyar ton toz parçacığı atmosferde taşınıyor ve yükseklikleri 10 kilometreye ulaşabiliyor.

YARALARIN ŞEKLİ İYİLEŞME HIZINI ETKİLİYOR

Kesik şeklindeki yaralarda yaranın düz değil de dalga şeklinde (girintili çıkıntılı) olması daha hızlı iyileşmesini sağlıyor. Bu durumun nedeni, onarım sürecinde yer alan hücrelerin hareket etme şekliyle ilişkili. Girintili çıkıntılı yaralarda hücreler farklı yönlerde hareket ederek yaranın kenarları arasında çapraz köprülerin oluşmasını sağlar. Düz yaralarda ise hücreler yaranın kenarına paralel şekilde düz hareket eder.

MAVİ BALİNALARIN KALBİ SUYUN ALTINDA DAKİKADA SADECE İKİ KEZ ATAR

Dünya üzerindeki en büyük hayvan olan mavi balinaların kalbi, suyun altına daldıkları sırada dakikada sadece iki kez atar. Bir insanın normal kalp atım hızı ise dakikada 60 ile100 arasındadır. Suyun altında kalp atım hızlarının çok düşük olmasının nedeni, bir memeli türü olan mavi balinaların nefeslerini tutarak gerçekleştirdikleri dalış sırasında dokulara ulaşan oksijen miktarını azaltarak kandaki oksijen depolarının tüketimini yavaşlatmaktır.

BEBEK MAVİ BALİNALAR BİR GÜNDE 190 LİTRE SÜT İÇEBİLİR

Dünya üzerinde yaşayan en büyük hayvan olan mavi balinaların yavruları günde 190 litre süt tüketebilir. Yavru mavi balinalar bu süreçte günde yaklaşık 90 kilogram alabilir. Bir memeli türü olan mavi balinalar yavrularını doğduktan sonraki 5-7 ay boyunca süt ile besler. İnsanlarındakinden farklı olarak mavi balinaların sütleri oldukça yoğundur ve yaklaşık yüzde 40 oranında protein içerir.

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ KAKAO AĞAÇLARINI TEHDİT EDİYOR

İklim bilimciler küresel ısınma nedeniyle sıcaklıkların yükselmesine ve yağışların azalmasına bağlı olarak, dünya genelindeki kakao üretiminin %70’ini karşılayan Afrika’da, kakao ağaçlarının yetiştirilmesi için uygun alanların 2050 yılına kadar hızla küçüleceğini ve kakao çekirdeği üretiminin üçte bir oranında azalacağını öngörüyor.

EN YAŞANILABİLİR ÖTEGEZEGEN

Kepler-442b isimli ötegezegen, (kütlesi ve yarıçapı Dünya'dan daha büyük, ancak buz devleri Uranüs ve Neptün'ünkinden daha küçük olan bir süper Dünya, bir ötegezegendir) şu ana kadar Güneş sisteminin dışında keşfedilen gezegenler arasında yaşama en elverişli gök cismi. Yaşama elverişlilik derecesi; ötegezegenin yıldızına olan uzaklığı, yıldızından gelen ışık ışınlarının ne kadarının ötegezegenin atmosferi tarafından yansıtıldığı, kayaç yapıda olup olmadığı, yörüngesinin ayrıksılığı yani gezegenin yıldızına en yakın ve en uzak olduğu mesafeler arasında ne kadar fark olduğu gibi suyun ötegezegenin yüzeyinde sıvı hâlde bulunmasını etkileyen faktörlere göre belirleniyor.

ASTEROİT KUŞAĞINDAKİ ASTEROİTLERİN TOPLAM KÜTLESİ AY’INKİNDEN KÜÇÜK

Asteroit Kuşağı’ndaki (Güneş Sistemi'nde Güneş merkezli ve kabaca Jüpiter ile Mars gezegenlerinin yörüngeleri arasındaki uzayı kaplayan torus şeklinde bir bölge) asteroitlerin toplam kütlesi, Ay’ın kütlesinin yaklaşık yüzde 3’ü kadar. Güneş sistemindeki asteroitlerin büyük kısmının yer aldığı Asteroit Kuşağı’nda çapı 1 kilometreden büyük 1,1 milyon ile 1,9 milyon arasında asteroit olduğu tahmin ediliyor. Asteroit Kuşağı’ndaki en büyük asteroit ise çapı 530 kilometre olan Vesta.