Sandras’tan ekosistemin kalbine müdahale uyarısı

Mustafa SARIİPEK

Sandras Platformu, Muğla’dan Aydın ve Bodrum’a su transferi planlarının ekolojik bir kırılma yaratacağı uyarısında bulundu. Yapılan açıklamada, Köyceğiz–Dalyan Özel Çevre Koruma Alanı’nı besleyen Sandras sularının, bölgenin orman örtüsünden sulak alanlarına kadar bütüncül bir yaşam ağını ayakta tuttuğu hatırlatıldı. Platform, Bodrum’daki plansız yapılaşma ve nüfus baskısının bedelinin başka bir ekosisteme ödetilemeyeceğini belirterek, suyun ticari bir meta değil tüm canlıların ortak hakkı olduğunun altını çizdi. Bilimsel çalışmaların hassas sulak alanlarda su rejimine müdahalenin zincirleme tahribatlara yol açtığını ortaya koyduğunu vurgulayan açıklamada, DSİ’ye projelerin iptali, su yönetiminde şeffaf ve katılımcı bir yaklaşım benimsenmesi ve ÖÇK statülerinin güçlendirilmesi çağrısı yapıldı. Sandras’tan yapılacak her transferin, Köyceğiz Gölü ve Dalyan kanalları için “ekolojik sonun başlangıcı” olacağı uyarısı yinelendi.

YANLIŞ PLANLAMA DEVAM EDERKEN ÇÖZÜM ÜRETİLEMEZ! 

Yapılan açıklamada şunlara yer verildi: “Bodrum, yaz-kış nüfus dengesizliği ve aşırı yapılaşma ile kendi su bütçesini zorlamıştır. Çözüm, başka bir ilin veya aynı il içindeki ekolojik dengenin temel taşı olan doğal alanların sularının ticari bir meta gibi transfer edilmesi olamaz. İl ve ilçeler, mevcut kaynakları ve altyapı kapasitelerine göre yapılaşmalıdır. Kaynak yönetimindeki plansızlık, doğal alanların yok edilmesiyle telafi edilemez.

BİLİM BİZE NE SÖYLÜYOR?

Köyceğiz-Dalyan ÖÇK alanı, ulusal ve uluslararası düzeyde koruma statüsüne sahip, benzersiz bir ekosistemler bütünüdür. Sandras’tan beslenen yeraltı ve yerüstü suları; Köyceğiz Gölü’nü, Dalyan kanallarını, İztuzu Plajı’nı, caretta carettaları, su kuşlarını ve zengin orman örtüsünü ayakta tutmaktadır. Bu sistemden yapılacak herhangi bir su çekimi, zincirleme bir reaksiyonla tüm ekosistemi çökertecektir. Bilimsel çalışmalar (örneğin; Saygı & Küçük, 2018; Erol, 2020) böyle hassas sulak alan sistemlerinde su rejimindeki değişikliklerin geri dönüşü çok zor tahribatlara yol açacağını açıkça ortaya koymaktadır.

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİ KENDİ ELİMİZLE HIZLANDIRMAYALIM!

Kuraklık ve iklim krizi kapımızdayken, orman varlığı ve sulak alanlarıyla bir karbon yutağı ve iklim düzenleyicisi olan Muğla’nın doğal dokusunu, yanlış su transferleriyle tahrip etmek, iklim değişikliğini insan eliyle hızlandırmaktan başka bir şey değildir.

DSİ’YE VE YETKİLİLERE ÇAĞRIMIZDIR:

1. Sandras suları dahil, Köyceğiz-Dalyan ÖÇK alanından su transferine yönelik tüm plan ve projeler derhal iptal edilmelidir.

2. Su yönetimi, “tüm canlıların hakkı” temelinde, şeffaf, katılımcı ve ekolojik bilimsel verilere dayalı olarak yapılmalıdır.

3. Bodrum başta olmak üzere kentlerin su sorunu, plansız yapılaşmanın durdurulması, su kayıplarının önlenmesi, tasarruf ve alternatif kaynak yaratma yöntemleriyle çözülmelidir.

4. Özel Çevre Koruma Alanları’nın statüsü, hiçbir siyasi veya ticari kaygıyla delinmemeli, bilakis güçlendirilmelidir.

UYARIYORUZ

Sandras sularından yapılacak bir transfer, sadece bir boru hattı değil, Köyceğiz Gölü’nün, Dalyan kanallarının ve Köyceğiz ormanlarının ekolojik sonunun başlangıç hattıdır. Bu hat, asla çizilmemelidir.

Tüm Muğlalıları, sivil toplumu, akademisyenleri ve bu konuda hassasiyet duyan herkesi, Sandras’ımıza, sularımıza ve tüm canlıların yaşam hakkına sahip çıkmaya davet ediyoruz.

Su canlıların ortak varlığıdır!”