Türkiye’de 10 kişiden 9’u iklim krizini kabul ediyor

Mustafa SARIİPEK

İklim Haber ve KONDA’nın 2018’den bu yana sürdürdüğü araştırmanın son sonuçları, Türkiye’de iklim değişikliğinin artık geniş bir toplumsal kabul gördüğünü ortaya koydu. Ülke genelinde 1.980 kişiyle yapılan ankete göre her 10 kişiden 9’u iklim değişikliğinin var olduğunu belirtirken, katılımcıların yüzde 54’ü İklim Kanunu hakkında yeterli bilgiye sahip olmadığını söylüyor.

Araştırma, enerji tercihlerinde de dikkat çekici bir eğilim ortaya koyuyor: Son yedi yılda kömür santrallerine yerel düzeyde karşı çıkanların oranı düzenli biçimde artarken, nükleer santrallere yönelik itirazlarla neredeyse aynı seviyeye ulaştı. Uzmanlar, farkındalığın yükselmesine rağmen iklim endişesindeki düşüş ve politika desteğinin sınırlı kalmasının, Türkiye’nin ev sahipliği yapacağı COP31 öncesinde kritik bir tablo çizdiğini vurguluyor.

Öte yandan Türkiye’nin yeni Ulusal Katkı Beyanı’nın emisyonları artıracağı gerekçesiyle Danıştay’a taşınması, iklim politikalarının hukuki ve toplumsal tartışmaların merkezinde kalmaya devam edeceğini gösteriyor.

TÜRKİYE’NİN ENERJİ TERCİHLERİ NELER SÖYLÜYOR?

Ember Türkiye ve Kafkaslar Bölge Lideri Ufuk Alparslan, İklim Haber ve KONDA Araştırma’nın yeni anketinin sonuçlarına göre Türkiye’de en çok karşı çıkılan santrallerin nükleer ve kömür santralleri olduğu söyledi.  Alparslan, “Anketin tekrarlandığı son yedi yılda, yaşadıkları yerin yakınında kömür santrali inşa edilmesine karşı olan kişilerin oranı ise istikrarlı bir şekilde artış gösteriyor. Öyle ki bu oran, anketin gerçekleştirildiği her dönemde 1-2 puanlık yükseliş göstererek 2025 yılı itibariyle nükleer santral istemeyenlerin oranına çok yaklaşmış durumda” dedi.

COP31 ÖNCESİ KRİTİK BULGULAR 
İPM İklim Değişikliği Çalışmaları Koordinatörü Ümit Şahin, İklim Haber ve KONDA Araştırma’nın bu yılki iklim değişikliği çalışmasında en ilgisini çeken üç başlığı şu şekilde sıralıyor: “Türkiye’de iklim değişikliği yoktur diyenlerin ilk kez inandırıcı bir oranda bulunması, iklim krizine dair endişenin azalması ve İklim Kanunu’na yönelik desteğin oldukça sınırlı kalması oldu. Bu sonuçlar Kasım ayında Türkiye’nin ev sahipliğini ve başkanlığını üstleneceği Antalya COP’undan önce epey kritik bulgular olarak görülebilir.”

BİR SONRAKİ AŞAMAYA GEÇİLMELİ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Orman Fakültesi'nden Prof. Dr. Doğanay Tolunay, anketi cevaplayanların çoğu gibi ülkemizin orman yangınlarına karşı hazırlıksız olduğunu düşündüğünü söylerken, “Bu düşüncemin temelinde de yeni yangın rejimine karşı halen söndürme odaklı bir mücadele yaklaşımının olması bulunuyor. Günümüzde yeni yangın rejimine karşı yeni yaklaşımlar geliştirmek gerekiyor. Bu da tüm afetlerle mücadelede olduğu gibi afet yönetimi kapsamında risk azaltma, toplumu bilgilendirme ve farkındalık oluşturma çalışmalarına dayanmalı” diyor.

TÜRKİYE’NİN EMİSYONLARINI ARTIRACAK ULUSAL KATKI BEYANI’NA DAVA
Önümüzdeki Kasım ayında düzenlenecek BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı’na (COP31) ev sahipliği yapacak Türkiye’nin, Eylül 2025’te duyurduğu Ulusal Katkı Beyanı’na (NDC) Danıştay’da dava açıldı. Hukuk Doğa ve Toplum Vakfı (HUDOTO) tarafında açılan davada Türkiye’nin İkinci Ulusal Katkı Beyanı’nın Paris Anlaşması’na, İklim Kanunu’na, Anayasa’ya, uluslararası insan hakları hukukuna, iklim adaleti ve ihtiyat ilkelerine açık aykırılığı nedeniyle iptal edilmesi talep edildi.